ข้อมูลโครงการ โครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชน


๑. ความเป็นมาของโครงการ

วัฒนธรรม คือ วิถีชีวิต ถือเป็นทุนทางสังคม และศักยภาพที่สำคัญยิ่งของชุมชนท้องถิ่น และสังคมไทย ที่ได้แสดงออกในรูปแบบและวิธีการต่าง ๆ ทั้งในรุปแบบของขนบธรรมเนียบ ประเพณี ภูมิปัญญส เครื่องมือเครื่องใช้ในการทำมาหากิน ความเชื่อ แหล่งวัฒนธรรม ศิลปวัตถุ โบราณสถานที่กล่าวมานี้ สะท้อนให้เห็นถึงคุณค่าและความสำคัญของวัฒนธรรม ซึ่งเป็นศักยภาพและทุนทางสังคมดังนั้น กระทรวงวัฒนธรรม ร่วมกับองค์กรชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงได้กำหนดนโยบายส่งเสริมสนับสนุนการจัดตั้ง “ศูนย์บูรณาการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชน”ขึ้นในปี พ.ศ.๒๕๔๗ โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนและเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างงานในท้องถิ่น ในท้องถิ่น ในรูปแบบการบูรณาการในทุกมิติของวัฒนธรรม นำไปสู่การแก้ไขปัญหาของชาติตามยุทธศาสตร์ของรัฐบาลที่มุ่งใช้มิติทางวัฒนธรรม เป็นกลไกเสริมสร้างความเข้มแข็งของครอบครัวและชุมชน โดยมีการเชื่อมโยงเป็นระบบเครือข่าย ระดมทรัพยากร การบริหารจัดการทุกภาคส่วนของสังคม ทั้งภาครัฐ เอกชน และภาคประชาชน ในลักษณะของการเป็นหุ้นส่วนสำคัญทางยุทธศาสตร์ โดยการสนับสนุนให้ชุมชนและประชาชนในท้องถิ่นจัดตั้งองค์กรส่งเสริมการเรียนรู้ และการเผยแพร่วัฒนธรรมและวิถีชีวิตในชุมชนตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง โดยประชาชนในพื้นที่พึ่งพาภูมิปัญญาท้องถิ่นของตน และนำองค์ความรู้ในชุมชนซึ่งได้มาจากปราชญ์ชาวบ้าน การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในชุมชน และระหว่างชุมชนและสังคมมาวิเคราะห์ สังเคราะห์ และบูรณาการกับภูมิปัญญาภายนอก ทำให้เกิดการพัฒนาตนเองและชุมชนได้อย่างเหมาะสมและยั่งยืน

ในปี พ.ศ. ๒๕๔๙ ได้มีการประเมินผลการดำเนินงานโครงการการจัดตั้ง “ศูนย์บูรณาการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชน” ซึ่งกระทรวงวัฒนธรรม ได้พิจารณาให้มีการปรับปรุงแนวทางการดำเนินงานใหม่ โดยปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์การดำเนินงานจากโครงการการจัดตั้ง “ศูนย์”เป็นการส่งเสริมการดำเนินงาน “โครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชน” โดยมุ่งเน้นให้มีการบูราการโครงการ/กิจกรรมหน่วยงานในสังกัดกระทรวงวัฒนธรรมที่สอดคล้องกับ ๖ องค์ประกอบหลักของโครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชน ได้แก่ ๑)คลังสมอง ภูมิปัญญาท้องถิ่น ๒) การส่งเสริมอาชีพด้านศิลปะและวัฒนธรรม ๓) การส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ๔) ลานวัฒนธรรม ๕)พิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน ๖) สารสนเทศและห้องสมุดชุมชน รวมทั้งประสานงานบูรณาการโครงการกิจกรรมร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนจากทุกภาคส่วนของสังคม ในการส่งเสริมสนับสนุนการทำกิจกรรมให้เกิดขึ้นในพื้นที่ทางวัฒนธรรมของชุมชนท้องถิ่นให้เกิดความเข้มแข็งและยั่งยืน

คณะรัฐมนตรีได้มีมติในการประชุมเมื่อวันที่ ๖ พฤศจิกายน ๒๕๕๐ กำหนดให้ “โครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชน” เป็นระเบียบวาระแห่งชาติ ตามที่กระทรวงวัฒนธรรมเสนอ และสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ได้รับมอบหมายจากกระทรวงวัฒนธรรม ให้ดำเนินงานเพื่อการแต่งตั้งคระกรรมการอำนวยการโครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชน ซึ่งมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมเป็นเลขานุการ ตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ ๓๑๙/๒๕๕๐ ลงวันที่ ๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๐ ต่อมา สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติได้จัดประชุมคณะกรรมการอำนวยการและผู้บริหารกระทรวง กรม ที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งผู้ว่าราชการจังหวัดทั่วประเทศ เมื่อวันที่ ๒๔ มกราคม ๒๕๕๐ ณ หอประชุมเล็ก ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทยทำให้ผู้บริหารกระทรวง กรมที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัดกลุ่มเป้าหมาย มีความรู้ความเข้าใจในโครงการดังกล่าวมากยิ่งขึ้น และพร้อมที่จะประสานงาน เพื่อผลักดันโครงการนี้บูรณาการให้บรรลุผลตามเป้าหมายต่อไป

นับตั้งแต่ปีงบประมาณ ๒๕๕๐ – ๒๕๕๑ กระทรวงวัฒนธรรม โดยสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ได้ดำเนินงานโครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชนด้วยการส่งเสริม สนับสนุน และบูรณาการโครงการและกิจกรรมสู่ชุมชน ด้วยการสร้างการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ทั้งในระดับกระทรวงต่าง ๆ ในด้านสังคม โดยเชื่อมโยงกับยุทธศาสตร์จังหวัด กลุ่มจังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ลงสู่แผนยุทธศาสตร์ชุมชนท้องถิ่น ทั้งนี้ สามารถขยายผลการดำเนินโครงการฯได้เป็นจำนวน ๘๑๖ แห่ง ครอบคลุมทุกจังหวัดในประเทศไทย และเพื่อสนองนโยบายของรัฐบาลในปัจจุบันที่เห็นความสำคัญในการสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนท้องถิ่น ด้วยการใช้มิติทางวัฒนธรรม โดยการเปิดพื้นที่ทางวัฒนธรรมเพื่อให้ชุมชนท้องถิ่นได้มีส่วนร่วมในการร่วมคิด ร่วมแก้ไขปัญหาของชุมชน และร่วมพัฒนาชุมชนท้องถิ่นตนเป็นสำคัญ

ดังนั้น เพื่อเป็นการขยายผลการดำเนินงาน สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติจึงได้ดำเนินการจัดตั้งโครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชนเพิ่มขึ้นจากเดิมที่มีอยู่ ให้ครบทุกอำเภอทั่วประเทศ รวมทั้ง การเสริมสร้างความเข็มแข้งให้แก่โครงการฯ ที่ได้จัดตั้งแล้ว ดำเนินการอยู่ในขณะนี้ ตลอดจนเสริมสร้างศักยภาพของแกนนำชุมชน ที่ดำเนินการโครงการฯ ให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้แนวทางการดำเนินงานเพื่อสร้างความเข้มแข็ง ยั่งยืนให้แก่ชุมชนท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม

 
๒.วัตถุประสงค์

๒.๑ เพื่อเสริมสร้างแหล่งการเรียนรู้และถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นทางด้านศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรมเพื่อการนำมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตแก่ครอบครัว ชุมชน และสังคม

๒.๒ เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนด้วยมิติวัฒนธรรม โดยนำระบบคุณค่าทางวัฒนธรรมการมีคุณธรรม จริยธรรมตามหลักธรรมของศาสนา การมีจิตสำนึกรักษ์และภาคภูมิใจในถิ่นกำเนิด มาพัฒนาและแก้ไขปัญหาภายในชุมชน สังคมอย่างเป็นองค์รวม

๒.๓ เพื่อพัฒนาศักยภาพทุนทางสังคมที่มีรากฐานมาจากวัฒนธรรมท้องถิ่น ให้มีความเข้มแข็งและนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน

๒.๔ เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนของสังคม ในการขับเคลื่อนโครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชนไปสู่ประชาชน
 
บทความ อื่นๆ ...
<< เริ่มแรก < ย้อนกลับ 1 2 3 ถัดไป > สุดท้าย >>